Lang geleden -in de puberteit- had ik een date tot in de puntjes voorbereid. De routes had ik al gelopen, het menu van het restaurant bekeken, en de toen nog papieren bioscoopkaartjes alvast opgehaald. Deze afspraak was zo goed uitgedacht dat ze niets merkte van mijn visuele beperking. Hoewel dit een grappig verhaal is, schetst het ook een dilemma waar wij dagelijks mee te maken hebben: Wanneer maak je duidelijk dat je slechtziend bent? Naast de angst voor afwijzingen -zoals bij een date- is het ook confronterend om altijd maar te zeggen of te laten zien wat je beperking is. Aan de hand van een tweetal voorbeelden ga ik hier verder op in.
In januari ging ik mijn paspoort aanvragen bij de gemeente. Nadat ik in de centrale hal een nummertje had getrokken stuitte ik op een probleem in de wachtkamer. Je kon alleen op een hooghangend scherm visueel zien wanneer je aan de beurt bent. De mogelijkheid om hulp te vragen schoot door mijn hoofd terwijl ik zenuwachtig de omgeving in de gaten hield. Al snel werd een ander nummer omgeroepen omdat de wachtende druk bezig was met een (voor hem) belangrijk telefoontje. Na een tijdje gebeurde dit ook in mijn geval en werd ik door mijn zoekende houding geholpen naar de juiste balie. Ik vertelde de medewerker over mijn slechtziendheid. Tijdens de aanvraag heeft zij mij erg geholpen door waar nodig informatie voor te lezen en aan te wijzen waar ik mijn handtekening moest zetten. Anderhalve week later was het tijd om mijn paspoort op te halen. Door mijn eerdere ervaring was ik vastbesloten om het deze keer anders aan te pakken. Nadat ik mijn nummertje had, liep ik direct naar een baliemedewerker, en zei: “Ik ben slechtziend en kom mijn paspoort ophalen”. Ook deze keer waren ze erg behulpzaam door onder andere de gegevens voor te lezen bij het controleren hiervan. De afgelopen tijd heb ik geleerd dat je niet altijd hoeft te vertellen dat je een visuele beperking hebt maar dat je dan ook geen hulp of begrip moet verwachten van mensen. Het stukje empathie wat je nodig hebt in dit soort situaties krijg je pas als het duidelijk is waar je moeite mee hebt; Pas dan kunnen medewerkers en andere bezoekers je hierbij ondersteunen. Wanneer ik bijvoorbeeld naar de sportschool ga, voel ik me zelfstandig genoeg om te doen wat ik wil en maak ik mijn beperking niet zichtbaar. Dan kies ik hier zelf bewust voor omdat ik mogelijke hulp niet nodig vind.
Het tweede voorbeeld gaat over alleen hardlopen. Terwijl ik tijdens wedstrijden altijd gebruik maak van een buddy vind ik het ook fijn om alleen te kunnen trainen. Sinds kort draag ik hardloopshirts en hesjes van Goe Gezien tijdens het hardlopen. Door middel van de tekst ‘Low Vision’ en een oog wordt de visuele beperking duidelijk gemaakt. Het dragen van deze kleding geeft mij een extra veilig gevoel. Dit komt doordat ik het idee heb dat mensen nu meer rekening met mij houden. Vooral het hesje valt op door zijn fluorescerende kleur en omdat het over je ‘normale’ hardloopkleren wordt gedragen. Hierdoor worden mensen sneller uitgenodigd om te kijken welke tekst en afbeelding erop staat.
Duidelijk kunnen maken waar je hulp bij nodig hebt is een onderdeel van het acceptatieproces. Het is hierbij vooral belangrijk om te ontdekken tijdens welke situaties je hulp nodig hebt. Wanneer het voor de omgeving niet zichtbaar is dat je slechtziend bent, kunnen zij hier ook niet op een juiste manier mee omgaan. Over het algemeen reageert iedereen behulpzaam wanneer je aangeeft dat je een beperking hebt. Dit is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan, want het accepteren hiervan is de grootste uitdaging.
Geef een reactie